Лу СИНЬ: Жиндинин күндөлүгү

Кытайчадан которгон Үмүт КУЛТАЕВА Чыгарманын автору жөнүндө кыска сөз Лу Синь (鲁迅, Lǔ Xùn), кытай адабиятынын тарыхында азыркы кытай адабиятынын негиздɵɵчүсү эсептелет. Ал ХХ кылымдагы улуу жазуучулардын катарында турат. Лу Синь – котормочу, редактор, сынчы, азыркы кытай адабиятында майда жанрды өнүктүргɵн жазуучу жана акын. 1930-жылдан баштап, Кытайдагы солчул жазуучулардын Шанхайдагы лигасын башкарган. Лу Синь солчул идеяны жактырып, партияга өтпөгөнүнө карабастан, Мао Цзедун өмүрү өткөнчө анын күйөрманы болгон. Лу Синь Шаосин шаарында (провинция Чжэцзян) 1881-жылы 25-сентябрда туулган, ысмын бир нече жолу которгон. […]

Лао МА: Сапарлаш аял

Которгон Назгүл ОСМОНОВА АҢГЕМЕ Менин жанымда отурган аял чет элге биринчи жолу учуп жатпаган сыяктанат. Ал коопсуздук курун тагынбастан отуруп алып, даараткананын суусундай токтобостон быдылдап сүйлөп жатты. “Сиз чет жакка эч качан чыккан эмессизби?” —  деп сураган аял мага кайрылды. Бул өзүнүн жашынан алда канча жаш көрүнгүсү келген орто жаштардагы аял эле. Бирок үстүндөгү бир кызыктай кийими менен бетиндеги бырыштары бир караганда эле аялдын жашын айгинелеп койчудай. Мен жылмайып жооп бердим: “Ооба, билип алдыңыз. Башка өлкөгө алгач чыгышым”. “Мага муну […]

Лао МА: Келин

АҢГЕМЕ Орусчадан оодарган Назгүл ОСМОНОВА Бул келин биздин аталаш инилерибиздин келини. Туугандарым мени “Саньшацзы” (маңыроо) деп чакырышат. А бирок чындыгында мен анчалык деле аңкоо эмесмин. Келиним менен иним бул тууралуу билишет. Келиним — шаарда чоңойгон, интеллигент кыз. Ал менин айылдык иниме турмушка чыкты. Бирок иним кийинчерээк “шаардык” болуп кетти. Себеби, университетке окууга тапшырды. Келиним инимди “Сянбалао” (“айылдык”) деп чакырат. Эмнеге минтерин жакшы түшүнө бербеймин. Университетте окуган жылдары достору ушинтип чакырышкан сыяктуу. II Келиним абдан сулуу. Болгону, үнү өтө эле шаңкылдап […]

Ба ЖИН: Менин жүрөгүм

Автор тууралуу  Кытай адабиятынын корифейрлеринин бири, кылым карыта жашап (1904-2005), элине нар көтөргүс адабий мурас калтырган Ба Жиндин 26 томдон турган прозалык чыгармалары: роман, повесть, аңгеме, новеллаларынын ичинде эссе жанрына да татыктуу орун берилген. Тилекке каршы, өз коомундагы саясый жана социалдык маселелерди курч чагылдырган анын эсселеринин котормосу өтө сейрек. Жазуучу мекенчил сезимге сугарылган эсселеринде жеке адам тагдырын ХХ кылымда оор жана татаал окуяларды баштан кечирген улуу Кытай мамлекетиндеги социалдык окуялар фонунда сүрөттөйт. Коомдогу теңсиздикти сындап, карапайым элдин жакшы жашоосун эңсеген […]

Лао МА: Алтын ооз

Лао Ма – азыркы Кытайдын көрүнүктүү жазуучуларынын бири. Анын каармандары арабызда эле жашаган, бирок көпчүлүк эл аларды түшүнүүсү кыйын болгон бала кыял, апенди чалыш адамдар. Биздин “Чыгыш адабияты жана искусствосу” басма компаниясынан мына ушул жазуучунун “Апенди чалыштар” деген кызыктуу китеби жарык көрүү алдында турат. Бул аңгеме ошол китептен алынды. Орусчадан оодарган Назгүл ОСМОНОВА АҢГЕМЕ Пекинге иш сапар менен барып калдым. Ал жакта жүрүп кечке жуук жумуштарымдын баарын бүтүргөндөн кийин университетте чогуу окуган эски таанышым Датоуга («Көнөкбаш») жолугууну чечтим. «Датоу» — […]

Лао МА: Кызыл батинкелер

Лао Ма – азыркы Кытайдын көрүнүктүү жазуучуларынын бири. Анын каармандары арабызда эле жашаган, бирок көпчүлүк эл аларды түшүнүүсү кыйын болгон бала кыял, апенди чалыш адамдар. Биздин “Чыгыш адабияты жана искусствосу” басма компаниясынан мына ушул жазуучунун “Апенди чалыштар” деген кызыктуу китеби жарык көрүү алдында турат. Бул аңгеме ошол китептен алынды. Орусчадан оодарган Кубаныч АРКАБАЕВ АҢГЕМЕ Эки жуп кызыл батинкелүү болуу – биздин үй-бүлөнүн эки муундан бери келаткан кыялы. Балалык чагымда кыштактагы жашоо абдан эле оор болучу. Өзгөчө, акча жагынан ар бир […]

Лао МА: Үч күлкү

Кытай адабиятынан АҢГЕМЕ Динчоу табиятынан катаал киши. Анын жүзүнө сүрдүүлүктүн сүрөтү өчпөс болуп тартылып калгансып дайыма кабак чытый сурданып турат. Ал эч качан күлчү эмес. Динчоунун өзүнүн айтканына караганда, ушул жашоосунда ал үч гана жолу күлүптүр. Бирок бул күлкүлөрүнүн аягы ыйга айланып кетиптир. Ошондуктан ага  “күлкү” деген сөз менен жамандык айкалышып тургандай сезиле берет. Анткени, кырсыктар ага ошол күлкүнүн айынан келип отурбайбы. Чынында эле анын үч күлкүсү тең өмүрү менен көңүлүнө өчпөс из калтырып кеткен. Анда Динчоу беш-алты жашта болучу. […]

Лао МА: Үй күчүк

Кытай адабиятынан Орусчадан которгон Назгүл ОСМОНОВА АҢГЕМЕ Ду мырза кайтыш болду. Мен бул жаңылыкты гезиттен окудум. Андан өлгөн кишинин сөөгү эбак жерге берилгенин да билдим. Топурак салууга катыша албаганым аянычтуу болду. Ду мырза менен коштошуу аземине анын илимий чөйрөдөгү көптөгөн достору барышыптыр. Алардан сырткары дагы бир маанилүү конок болуптур, ал маркумга гүлчамбар көтөрүп келген мамлекеттин жогорку бийлигинин өкүлү экен. Мен алапайымды таппай турдум. Ду мырза менин окутуучум болгон. Мен болгону анын миңдеген окуучуларынын бири болгон күндө да мен анын тажиясына […]